In de wachtkamers van verslavingszorg in Nederland zie je al snel een opvallend patroon: de meerderheid van de mensen in behandeling is man. Bij THE YOUTURN, een bekende afkickkliniek in Nederland, bevestigen ze dit beeld. Maar waarom is dat eigenlijk zo? Ligt het in hun genen, in de cultuur, of zoeken mannen gewoon eerder hulp? We duiken erin.
De harde cijfers
Volgens het Trimbos-instituut is ongeveer 70 procent van de mensen met een alcoholverslaving die professionele hulp zoekt, man. Dat is een flink verschil. Dit terwijl vrouwen ook steeds meer drinken, zeker in de leeftijdsgroep boven de veertig. Toch zien we ze minder terug in de behandelkamers. Dat roept vragen op.
Zit het in de genen?
Er zijn aanwijzingen dat mannen biologisch gezien kwetsbaarder zijn voor verslaving. Onderzoek toont aan dat testosteron de beloningsgevoeligheid in de hersenen kan verhogen. Dat betekent dat alcohol bij mannen sneller een sterker gevoel van beloning geeft, waardoor de hersenen het drinken eerder als positief opslaan. Dopamine speelt daarin een grote rol. De combinatie van dat sterke beloningssignaal en een lagere gevoeligheid voor risico's maakt dat mannen sneller in een patroon van overmatig drinken terechtkomen.
Vrouwen hebben overigens hun eigen biologische risicofactoren, zoals hormonale schommelingen die de effecten van alcohol versterken. Maar het lijkt erop dat bij mannen de weg naar verslaving gemiddeld korter en directer is.
Cultuur speelt ook mee
Naast de biologie is er ook een duidelijke culturele component. Mannen groeien vaker op met de boodschap dat drinken normaal is, stoer zelfs. Voetbalcafé, borrelcultuur op het werk, feestjes waarbij "een paar biertjes" de standaard zijn. Die omgeving maakt het makkelijker om problematisch drinken te normaliseren.
Vrouwen ervaren meer sociale druk om gematigd te drinken, al verandert dat wel. De stijgende alcoholconsumptie onder vrouwen van middelbare leeftijd is daar een teken van. Maar de cultuur van overmatig drinken is historisch gezien sterker verankerd bij mannen.
Hulp zoeken: een ander verhaal
Dan is er nog de vraag of mannen eerder hulp zoeken. En hier wordt het interessant, want het antwoord is duidelijk nee. Mannen stellen hulp zoeken juist langer uit. Ze bagatelliseren het probleem, of zien het als een teken van zwakte. Toch zien we ze uiteindelijk vaker in behandeling. Hoe kan dat?
Een deel van de verklaring is dat mannen vaker doorverwezen worden via externe druk: van een partner, een werkgever, of zelfs via juridische routes na rijden onder invloed. Bij plekken zoals THE YOUTURN, een luxe afkickkliniek die werkt met een kleinschalige en persoonlijke aanpak, zien ze regelmatig mannen binnenkomen die pas in behandeling gaan nadat er iets is misgegaan, een scheiding, ontslag, of een ongeluk.
Vrouwen zoeken vaker zelf hulp, maar kunnen ook vaker onder de radar blijven. Thuisdrinken, in stilte, zonder dat de omgeving het doorheeft.
Wat kunnen we hiermee?
Begrijpen waarom mannen eerder verslaafd raken, helpt om betere behandelingen te ontwikkelen. Een afkickkliniek alcohol die rekening houdt met deze biologische en culturele verschillen, kan gerichtere begeleiding bieden. Mannen reageren bijvoorbeeld beter op doelgerichte, oplossingsgerichte therapie, terwijl vrouwen vaak meer baat hebben bij het verwerken van onderliggende emoties.
THE YOUTURN speelt hierop in met trajecten die zijn afgestemd op de persoon, niet op een standaardformule. Want uiteindelijk is verslaving geen kwestie van karakter. Het is biologie, omgeving en keuzes die elkaar versterken.